۱۳۳۹ مطلب
پس از دیدار ترامپ و پوتین، واشنگتن نشانههایی از عقبنشینی در اعمال فشار بر روسیه نشان داده است. در مقابل، اروپا با نمایش اتحاد رهبرانش در کنار زلنسکی تلاش دارد جای خالی قاطعیت آمریکا را پر کند. گزینههای اروپا شامل تشدید تحریمها علیه «ناوگان سایه» نفتی روسیه، محدودسازی مسیرهای دریایی و حتی مصادره ذخایر ارزی مسکو است. با این حال، نگرانی از تبعات اقتصادی و انرژی مانع اصلی بوده و اروپا ناچار است برای حفظ امنیت خود نقش پررنگتری بپذیرد.
پوتین همچنان بر این هدف اصرار دارد که اوکراین را به یک دولت دستنشانده و ضعیف تبدیل کند، کشوری منزوی از متحدان غربیاش. در چنین فضایی، «صلح» بیشتر شبیه بازتنظیم موازنه به سود کرملین است تا توافقی پایدار. شاید به همین دلیل باشد که ترامپ، اگرچه مشتاق است خود را معمار صلح معرفی کند، برای دریافت جایزه نوبل باید بیش از اینها صبر کند.
معاون رئیس جمهور آمریکا گفت که دیدار ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و ولودیمیر زلنسکی همتای اوکراینی وی میتواند به حل مسالمتآمیز بحران اوکراین کمک کند.
نشست آلاسکا میان ترامپ و پوتین نه دستاوردی برای واشنگتن داشت و نه به آتشبس در اوکراین انجامید. ترامپ پس از تهدیدهای اولیه، از مطالبه آتشبس عقب نشست و توافق کرد مذاکرات مستقیم برای «توافق صلح» آغاز شود؛ اقدامی که فشار را از دوش پوتین برداشت. رهبر کرملین با مهارت همیشگی توانست بار دیگر ابتکار عمل را در دست گیرد. هرچند ترامپ تلویحاً به تضمین امنیتی برای اوکراین اشاره کرده است.
در نشست آلاسکا، نمایش قدرت هستهای آمریکا پیام روشنی به پوتین داد: تهدید هستهای تنها ابزار او نخواهد بود. در حالیکه بایدن بهدلیل هراس از تشدید بحران، حمایت از اوکراین را محدود کرد، ترامپ با رویکردی تهاجمیتر به «بازی هستهای» وارد شده است. او تهدید میکند که در صورت تداوم جنگ، زرادخانه آمریکا در اروپا گسترش یافته، پیمان استارت نو کنار گذاشته و فشار بر خریداران انرژی روسیه افزایش خواهد یافت؛ راهبردی که هدفش کشاندن مسکو به میز مذاکره است.
«نشست مشترک اخیر روسای جمهور آمریکا و روسیه در آلاسکا، جدای از اینکه با بازتاب های گسترده ای همراه شده، عده ای از منتقدان را واداشته تا از دونالد ترامپ بپرسند که به راستی برونداد این نشست چه بود؟ آیا به پایان جنگ اوکراین کمکی کرد؟ در عین حال، برخی معتقدند که ترامپ برای پوتین به عنوان رهبر سیاسی کشوری که از آغاز جنگ اوکراین با سیلی از فشارهای غرب رو به رو است، فرش قرمز پهن کرد و میدان مانور سیاسی و تبلیغاتی بسیار خوبی را برای او فراهم ساخت.»
نشست آلاسکا میان ترامپ و پوتین با تشریفات گسترده اما بدون دستاورد برگزار شد. پوتین بر مالکیت اوکراین تأکید کرد و حاضر به مصالحه نشد، در حالی که ترامپ با لحنی مثبت آن را «پربار» توصیف کرد. کنار گذاشتن زلنسکی و امتیازات تصویری به پوتین، انتقادها از ترامپ را شدت بخشید. کارشناسان هشدار میدهند اوکراین در جنگ فرسایشی دوام نخواهد آورد و آتشبس طولانیمدت تنها راهحل است. با این حال، نشست آلاسکا شکست دیپلماتیک دیگری برای ترامپ رقم زد.
نشست آلاسکا میان ترامپ و پوتین با گمانهزنی بسیار آغاز و در ابهام پایان یافت. پوتین، در حالیکه از انزوا در اروپا رنج میبرد، رضایتی آشکار نشان داد و با ستایش ترامپ بر روابط اقتصادی و لزوم «ورق زدن گذشته» تأکید کرد، اما در موضوع اوکراین روایت همیشگی خود را تکرار کرد. ترامپ که پیشتر تهدید به فشار جدی کرده بود، دوباره به تحسین پوتین بازگشت و از «پیشرفت» گفت بیآنکه جزئیاتی ارائه دهد؛ امری که بیش از همه به سود کرملین و به زیان کییف تمام شد.
با این حال، پوتین بارها بر این نکته پای فشرد که «باید همهی دلایل اصلی آن درگیری از میان برداشته شود.» از نگاه او، این «دلایل اصلی» چیزی جز استقلال و حاکمیت اوکراین و حق این کشور برای پیوستن به نهادهای اروپایی از جمله ناتو ــ نیست؛ تعریفی که عملاً فرمولی برای تداوم جنگ به شمار میرود، نه راهی برای پایان آن. ترامپ هیچ کوششی برای به چالش کشیدن این موضع نشان نداد.
دونالد ترامپ وعده پایان جنگ اوکراین را میدهد، اما رویکردش در قبال روسیه تفاوتی با سیاستهای شکستخورده پیشینیان ندارد: تکرار تحریمهای تدریجی که بیشتر به مردم عادی آسیب میزند تا نخبگان. پوتین، دیدار با ترامپ را نمایش پیروزی میداند. شروط صلح مسکو شامل الحاق سرزمین، توقف کمکهای غرب و تغییر رهبری اوکراین است؛ شروطی که زلنسکی رد میکند. هر آتشبس موقت میتواند فرصتی برای تجدید قوای روسیه باشد. بدون تهدید شکست نظامی، پوتین جنگ را بیپایان ادامه میدهد؛ جنگی که ممکن است مانند جنگ پتر کبیر دههها…
