۷۲۲۲ مطلب
اعزام ناو هواپیمابر «جرالد فورد» و آمادهباش ارتش آمریکا برای عملیات احتمالی چندهفتهای علیه ایران، نشاندهنده راهبرد دوگانه واشینگتن مبتنی بر «فشار نظامی و دیپلماسی همزمان» است؛ راهبردی که هدف آن افزایش اهرم چانهزنی در مذاکرات و مهار توان راهبردی ایران محسوب میشود. همزمان، مذاکرات جدید با میانجیگری عمان در ژنو برنامهریزی شده، اما فشار اسرائیل، اختلافات داخلی آمریکا و تردیدهای نظامی، آینده توافق را نامطمئن کرده و احتمال سناریوهای محدود نظامی در صورت شکست دیپلماسی را افزایش داده است.
آمریکا در حال وقت کشی است و برخلاف همیشه که اینگونه ادعا می شود که ایران در مذاکرات وقت کشی می کند، این بار آمریکاست که مشغول وقت کشی شده است. هدف از این وقت کشی استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه و اجماع نظر درباره نوع و زمان حمله است.
آمریکایی ها به دنبال مذاکره مستقیم هستند و می خواهند توافقی هرچند کوتاه مدت با ایران داشته باشند. به هر حال باید به این نکته هم توجه کنیم که حضور ناوهای آمریکایی در منطقه و نیروهای نظامی این کشور همانطور که خود مقامات آمریکایی می گویند روزانه 25 میلیون دلار هزینه لجستیک دارند. بنابراین، ترامپ هم ترجیح می دهد صورت حساب های نظامی خود را محدود کند.
انتشار تصویر ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» توسط ترامپ، همزمان با تشدید تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه، پیام بازدارندگی و فشار چندلایه به ایران را مخابره میکند. استقرار دو ناو هواپیمابر، تقویت سامانههای دفاعی در ۱۱ کشور منطقه و اعزام جنگندهها و ناوشکنها نشاندهنده آمادگی همزمان برای گزینه نظامی و حفظ مسیر مذاکره است. کارشناسان این وضعیت را «بازدارندگی قهری» میدانند.
روابط واشنگتن و تهران بار دیگر میان دیپلماسی و تهدید نظامی معلق مانده است. ترامپ فشار را ابزار اقناع میبیند، درحالیکه نتانیاهو هر توافق محدود به پرونده هستهای را ناکافی میداند و خواهان امتیازگیری حداکثری است. این شکاف، مذاکرات را زیر سایه بازدارندگی نظامی قرار داده و خطر تشدید تنش را افزایش داده است. مقایسه ایران با عراق یا ونزوئلا سادهانگارانه توصیف میشود؛ زیرا فشار اقتصادی لزوماً به فروپاشی نمیانجامد.
نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد برخلاف اجماع گسترده سال ۲۰۰۳ برای حمله به عراق، اکثریت آمریکاییها با اقدام نظامی علیه ایران مخالفاند. تنها حدود یکپنجم از حمله حمایت میکنند و حتی در میان جمهوریخواهان نیز وحدت نظر وجود ندارد. تجربه پرهزینه جنگ عراق همچنان بر افکار عمومی سایه انداخته و امروز به اجماعی علیه تکرار آن تبدیل شده است. در چنین فضایی، ترامپ میان فشار جریانهای تندرو و بیمیلی جامعه به جنگ، فعلاً مسیر احتیاط و گفتوگو را برگزیده است.
همزمان با آمادهسازی مسقط برای دور تازه گفتوگوهای تهران–واشنگتن، آمریکا با اعزام ناوهای هواپیمابر و تقویت حضور نظامی در غرب آسیا، راهبرد «مذاکره از موضع قدرت» را دنبال میکند. ترامپ توافق را ترجیح میدهد، اما شروط سختگیرانه را حفظ کرده و گزینه نظامی را منتفی نمیداند. در مقابل، نتانیاهو تلاش می کند با برجستهسازی تهدید موشکی ایران، واشنگتن را به تشدید فشار یا اقدام عملی سوق دهد. آینده مذاکرات میان دیپلماسی، بازدارندگی و رقابت راهبردی تلآویو و تهران در نوسان است.
"من یک تروریست سابق هستم" این عبارات نخستین جملات مناخیم بگین در یکی از سخنرانی هایش در نیویورک بود. حتی نزدیکان او در جامعه سیاست نیز معتقد بودند که هر چند جهان او را یک تروریست میدانست ولی به یک دولتمرد مبدل شد.
اگر اسرائیل به تعهدات خود عمل نکند، ممکن است یک اختلاف حقوقی ایجاد شود و به دیوان بینالمللی دادگستری در لاهه ارجاع داده شود.
بر اساس این گزارش، ماهیت و حجم این اقدامات نشان میدهد که اسرائیل برای استقرار میانمدت در این مناطق آماده میشود، نه خروج کامل.
